Birleşmiş Milletler’in (BM) desteğiyle hazırlanan yeni kuraklık raporu, iklim krizinin etkilerini gözler önüne serdi. Raporda Türkiye’nin 2030 yılı itibarıyla ciddi bir kuraklık tehdidiyle karşı karşıya kalabileceği belirtilirken, ülke topraklarının yüzde 88’inin çölleşme riski taşıdığı vurgulandı.
Rapora göre son iki yıl, tarihin en ciddi kuraklık olaylarına sahne oldu. Kuraklığın en sert etkilediği bölgelerden biri ise Akdeniz havzası olacak. Sıcaklık artışları ve düşen yağış miktarları, bu bölgeyi iklim değişikliğinin ana merkezlerinden biri haline getiriyor. Türkiye de risk altındaki ülkeler arasında yer alıyor.
HER 2 DERECELİK ARTIŞIN ETKİSİ ÇOK BÜYÜK
Akdeniz ikliminde kuraklığın doğal bir süreç olduğu kabul edilse de, sıklığı ve etkisinin 1950’lerden bu yana hızla arttığına dikkat çekiliyor. BM raporuna göre, bölgedeki ortalama sıcaklıkların 2050’ye kadar 2-3 derece, 2100’e kadar ise 3-5 derece arasında artması bekleniyor. Her 2 derecelik artış, suya erişimin yüzde 15’e kadar azalması anlamına geliyor.
Raporda Türkiye, İspanya ve Fas ile birlikte detaylı incelenen üç ülke arasında yer aldı. Türkiye’nin yarı kurak yapısı, toprak parçalanmasına yatkınlığı ve çöl iklimine benzer koşulların artışı, ülkeyi kuraklıktan en çok etkilenecek ülkelerden biri yapıyor.
TARIM ALANLARININ YÜZDE 80’İ TEHLİKEDE
Özellikle tarım sektörü açısından durum kaygı verici. Türkiye’de su kaynaklarının yüzde 75’i tarımda kullanılıyor. BM raporuna göre 2030 yılına kadar ülke nüfusunun ve tarım alanlarının yüzde 80’i kuraklık tehdidi altında olabilir. Yağış miktarlarının ise yüzyıl sonuna kadar yüzde 30 oranında azalacağı öngörülüyor.
2025 Ocak ayı, Türkiye için son 24 yılın en kurak Ocak ayı olarak kayıtlara geçti. Güneydoğu Anadolu Bölgesi ortalama yağışın yalnızca yüzde 6’sını alırken, diğer bölgeler de normallerin çok altında kaldı.
‘SESSİZ KATİL’
Raporda kuraklık “sessiz bir katil” olarak tanımlanıyor. Doğrudan etkileri dışında, yoksulluk, ekosistem çöküşü, zorunlu göç, çocuk yaşta evlilikler ve gıda güvensizliği gibi sosyal sorunları da tetiklediği vurgulanıyor.
Örneğin Somali’de 2023 yılı başında 4,4 milyon kişi kriz seviyesinde gıda güvensizliği yaşarken, kuraklık nedeniyle binlerce kişi hayatını kaybetti. Kenya, Etiyopya ve Somali’yi kapsayan Afrika Boynuzu bölgesi, 70 yılın en kötü kuraklığını yaşadı.
Türkiye için de benzer riskler kapıda. OECD’nin 2019’daki sınıflamasında “su sıkıntısı yaşayan ülke” kategorisinde yer alan Türkiye, 2030 itibarıyla “su fakiri” ülkeler arasında yer alabilir. Bu tabloya göre ülke, su kaynakları yönetiminde ciddi reform ve yatırımlara ihtiyaç duyuyor.
